Munggahan, Tradisi Nyambut Bulan Suci Ramadhan anu aya di Jawa Barat (Kelompok B-7)

Munggahan, Tradisi Nyambut Bulan Suci Ramadhan anu aya Di Jawa Barat 

sumber: https://bandungmu.com/wp-content/uploads/2021/04/munggahan.jpg

— Sajarah

Munggahan, Munggahan nyaéta tradisi unik nyambut bulan Ramadhan anu aya di Jawa Barat. Unggal taun, sababaraha poé saméméh Ramadan, masarakat Jawa Barat ngayakeun acara makan bersama anu biasana dilaksanakeun di pakarangan imah atawa di tempat wisata. Munggahan mangrupakeun salah sahiji momen ngumpul pikeun kulawarga, babaturan sareng tatangga. Salian ti ngaraketkeun silaturahmi, ieu tradisi ogé mangrupa wujud rasa syukur lantaran bisa patepang deui jeung bulan Ramadhan.

Numutkeun salah sahiji narasumber, munggahan tos aya ti abad ka tujuh, nalika Islam asup ka tanah Sunda. Dina waktos éta, para panyebar agama Islam ngagunakeun tradisi lokal pikeun ngawanohkeun ajaran Islam ka masarakat. "Munggahan" asalna tina basa Sunda "unggah" anu hartina naék, atawa naék ka bulan suci anu luhur darajatna. Di sababaraha tempat di Jawa Barat, munggahan biasana lain ngan ukur botram (dahar babarengan) tapi ogé ziarah ka kuburan kulawarga, nepi ka ngabersihan masjid sakitar imah. Sanajan kagiatanana béda-béda, tujuan jeung maksud munggahan tetep sarua, nyaéta nyambut bulan suci Ramadhan jeung ajang silaturahmi.

— Tempat

Biasana, munggahan dilaksanakeun di imah kolot atawa imah kulawarga gedé, tempat di mana anggota kulawarga ti sababaraha generasi kumpul. Ieu teh tempat nu paling umum pikeun ngumpulkeun kulawarga jeung ngadamel acara munggahan. Salian ti éta, munggahan ogé bisa dilaksanakeun di masjid, balé desa, atawa rumah tetangga upami aya acara ngumpul bareng warga. Di tempat-tempat éta, masyarakat biasana silih hampura, berbagi hidangan, sarta ngaraketkeun tali silaturahmi pikeun nyanghareupan bulan Ramadan.

— Waktu

Dina tradisi munggahan, masarakat boga pilihan sorangan ngeunaan waktos ngalaksanakeun tradisi ieu. Aya nu sibuk atawa jadwalna padet ku kagiatanna masing-masing, ku kituna milih ngalaksanakeun tradisi munggahan dina hiji poé saacan puasa. Salian ti éta, aya ogé anu geus boga kagiatan séjénna, sangkan milih ngalaksanakeun tradisi munggahan dina tilu poé saacan puasa, malah aya nu nepi ka tujuh poé atawa saminggu saacan puasa.

Ku kituna tradisi munggahan dilaksanakeun, masarakat miboga waktos gumantung kana adat-istiadat atawa kabiasaan di wewengkonna masing-masing. Aya nu ngalakukeun tradisi munggahanna isuk-isuk, aya nu saméméh solat lohor atawa beurang, aya nu saméméh solat maghrib atawa sore, aya nu nepi ka peuting. Langkung mimiti waktos ngalaksanakeun tradisi munggahan, langkung lami sareng langkung loba kagiatan atawa momen nu tiasa dilakukeun babarengan.

— Mangpaat

Kagiatan tradisional umat Islam di wewengkon Sunda anu katelah munggahan, tangtu loba mangpaatna pikeun urang. Salah sahijina nyaéta urang tiasa ngumpul sareng jalma anu ku urang dipikacinta. Dina munggahan ieu urang bisa kumpul jeung kulawarga, babaturan atawa masarakat satempat. Kalayan kauntungan anu dimeunangkeun, urang henteu ngan ukur ngariung, tapi tiasa janten simbol pikeun nguatkeun tali silaturahmi, silih hampura, nguatkeun jaringan sosial sareng ningkatkeun rasa solidaritas diantara masarakat.

Kadang-kadang tradisi munggahan mineng dilaksanakeun ku cara ngabagi tuangeun sareng tuang saréréa supados munggahan nyiptakeun sikep ngabantu saréréa sareng gotong royong. Ku ayana ieu munggahan téh, sigana nunjukkeun yén urang ngucapkeun sukur ka Allah SWT anu parantos ngahijikeun bulan Ramadhan atanapi bulan anu suci pikeun umat Islam. Salian ti éta, pikeun umat Islam, ieu kagiatan téh ibarat hiji cara pikeun ngabersihan diri tina hal-hal goréng anu geus dipigawé salila sataun, pikeun ngajauhkeun diri tina sikep jeung lampah goréng salila puasa di mangsa nu bakal datang, sarta ieu mangrupa lawang panghampura antara sasama muslim.

sakumaha anu diomongkeun ku salah sahiji narasumber nyaeta Alvy, Seueur anu nganggap munggahan teh ngan ukur tepang jeung kulawarga, babaturan atawa baraya deukeut di lingkungan samemeh bulan Ramadhan. Tapi munggahan bisa dipigawé ku ziarah jeung solat babarengan. Ngaliwatan prosesi ziarah jeung ngado’a babarengan ieu, méré kasempetan pikeun umat Islam keur ngaronjatkeun kadeukeutan ka Allah SWT, ngahudang spiritualitas, jeung ngado’a pikeun jalma anu dipikacinta. Salian ti dahar babarengan jeung ziarah, munggahan ogé nyadiakeun jeung ngajarkeun ajén-inajén saperti kebersamaan ngaliwatan babagi kadaharan, sedekah jeung silih hampura.

Kagiatan beberesih di tempat-tempat ibadah ogé biasana dilaksanakeun ku urang baheula nalika ngalaksanakeun munggahan. Seueur mangpaat anu tiasa dipilarian tina kagiatan beberesih ieu, nya éta ningkatkeun kasadaran diri ngeunaan kabersihan lingkungan sareng nyiptakeun lingkungan anu bersih sareng nyaman.

Urang kudu salawasna ngalestarikeun budaya di nagara ieu, salah sahijina nyaeta munggahan. Munggahan mangrupa bagian tina warisan budaya Indonésia, nu mantuan ngajaga jeung ngajaga jati diri budaya jeung ajén-inajén tradisional nu geus diwariskeun ti generasi ka generasi. Urang kedah mertahankeun sareng terus ngadorong para nonoman supados tetep ngalestarikeun kagiatan ieu supados aranjeunna ogé tiasa ngaraosan mangpaat anu saé tina ieu munggahan. Kalan-kalan ogé loba masarakat anu ngalaksanakeun Munggahan di sababaraha daérah salian ti wewengkon Sunda.

— Dokumentasi 

—————————————————————————

Artikel ieu disusun ku:

- Aldo Firmansyah (Tempat)

- Hana Alhuwaidah (Sajarah)

- Regita Julianti Sari (Mangpaat)

- Silvia Nataneila (Waktu)

— Referensi 

https://www.siaranindonesia.com/baca/20240306/sejarah-awal-tradisi-munggahan-jelang-ramadhan.html